Du học sinh phải làm gì khi mang thai ở Nhật Bản?

Việc mang thai khi đang du học ở Nhật Bản có thể là một trải nghiệm đầy lo lắng và thử thách, đặc biệt với những bạn trẻ xa quê hương. Tuy nhiên, Nhật Bản là quốc gia có hệ thống y tế và phúc lợi xã hội rất tốt, nên nếu bạn biết cách xử lý đúng đắn và kịp thời, mọi việc sẽ ổn định và an toàn hơn rất nhiều.

Dưới đây là hướng dẫn chi tiết giúp du học sinh hiểu rõ cần làm gì khi phát hiện mang thai ở Nhật Bản, từ thủ tục y tế, hỗ trợ học tập, đến các quy định visa và quyền lợi hợp pháp.

Xác nhận mang thai và đăng ký khám thai

Đi khám thai tại bệnh viện phụ sản

Khi nghi ngờ có thai, bạn nên đến ngay bệnh viện phụ sản (産婦人科 - sanfujinka) để kiểm tra. Ở Nhật, bác sĩ sẽ siêu âm, xác nhận tuổi thai và cấp giấy chứng nhận mang thai (妊娠証明書 - ninshin shōmeisho). Giấy này là điều kiện bắt buộc để đăng ký sổ mẹ và bé, đồng thời được hưởng các chế độ hỗ trợ của chính quyền địa phương.

Đăng ký “sổ mẹ và bé” tại nơi sống

Sau khi có giấy chứng nhận mang thai, bạn đến Văn phòng hành chính thành phố (市役所 - shiyakusho) nơi mình đang cư trú để:

• Đăng ký “sổ mẹ và bé” (母子健康手帳 - boshi kenkō techō)
• Nhận phiếu khám thai miễn giảm chi phí (通常42回分, tương đương hơn 100.000 yên hỗ trợ)

Sổ này rất quan trọng vì ghi lại toàn bộ quá trình mang thai, sinh nở và phát triển của bé. Khi đi khám, bác sĩ sẽ ghi thông tin vào sổ này.

Thông báo với trường học và chủ ký túc xá

Trao đổi sớm với trường học

Đừng giấu việc mang thai – vì nhà trường có thể hỗ trợ bạn về thời gian học, nghỉ sinh hoặc bảo lưu kết quả học tập. Các trường Nhật ngữ hoặc đại học thường rất nhân văn, sẵn sàng điều chỉnh lịch học hoặc cho phép học online, nghỉ tạm thời nếu cần. Khi thông báo, bạn nên:

• Trình bày rõ tình hình sức khỏe, dự kiến sinh
• Hỏi về chính sách tạm nghỉ hoặc bảo lưu visa du học
• Giữ liên lạc thường xuyên với phòng hỗ trợ du học sinh (留学生支援センター)

Trao đổi sớm với chủ nhà

Nếu bạn ở ký túc xá hoặc nhà thuê, nên thông báo với chủ nhà để họ hiểu và hỗ trợ khi cần thiết, tránh rủi ro khi sức khỏe yếu hoặc cần cấp cứu.

Xử lý vấn đề visa du học khi mang thai

Có thể tiếp tục giữ visa hay không?

Mang thai không ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng visa du học, miễn là bạn vẫn đảm bảo yêu cầu học tập (đi học đều, không bỏ học dài ngày). Tuy nhiên, nếu bạn phải nghỉ học dài trên 3 tháng, cần:

• Xin bảo lưu visa hoặc
• Chuyển sang visa phụ thuộc (nếu chồng bạn có visa hợp pháp ở Nhật)

Bạn nên trao đổi trực tiếp với Cục Xuất Nhập Cảnh (入国管理局) hoặc nhờ trường hỗ trợ hồ sơ.

Nếu bạn muốn sinh con tại Nhật Bản

Sinh con tại Nhật không tự động giúp con có quốc tịch Nhật, trừ khi một trong hai bố mẹ là người Nhật. Tuy nhiên, bé sinh tại Nhật sẽ được chăm sóc y tế miễn phí phần lớn trong 1 năm đầu nếu bạn đăng ký đúng quy trình tại địa phương.

Quyền lợi dành cho phụ nữ mang thai ở Nhật

Nhật Bản có hệ thống hỗ trợ rất tốt cho bà bầu, dù bạn là người nước ngoài. Một số quyền lợi gồm:

• Khám thai được trợ cấp phần lớn chi phí
• Trợ cấp sinh con (出産育児一時金 - Shussan Ikuji Ichijikin): khoảng 500.000 yên/ca sinh, do bảo hiểm chi trả
• Tư vấn miễn phí tại trung tâm sức khỏe cộng đồng (保健センター)
• Lớp học tiền sản miễn phí cho các bà mẹ tương lai

Nếu bạn có bảo hiểm y tế quốc dân (国民健康保険 - Kokumin Kenkō Hoken), chi phí sinh nở sẽ giảm đáng kể.

Cân bằng học tập và sức khỏe khi mang thai

Đặt sức khỏe lên hàng đầu

Thời gian mang thai, bạn nên:

• Giảm bớt việc làm thêm (nếu có)
• Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý
• Theo dõi thai định kỳ đúng lịch

Hầu hết bác sĩ ở Nhật đều nói tiếng Anh, hoặc bạn có thể nhờ trường hỗ trợ phiên dịch viên tiếng Việt khi đi khám.

Giữ liên lạc với gia đình

Tâm lý là yếu tố rất quan trọng. Bạn nên trao đổi thường xuyên với gia đình ở Việt Nam hoặc bạn bè tin cậy để nhận được hỗ trợ tinh thần, tránh stress.

Thủ tục và giấy tờ khi sinh con tại Nhật Bản

Nếu bạn quyết định sinh con ở Nhật, sau khi sinh cần thực hiện các thủ tục sau:

1. Khai sinh trong 14 ngày tại Ủy ban thành phố (市役所)

2. Đăng ký bảo hiểm y tế cho bé

3. Xin hộ chiếu Việt Nam cho con tại Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Việt Nam tại Nhật

4. Thông báo sinh con cho Cục Xuất Nhập Cảnh, để cập nhật hồ sơ visa

Nếu bạn dự định quay lại Việt Nam sau khi sinh, nên chuẩn bị trước giấy tờ như: giấy chứng sinh, hộ chiếu bé, vé máy bay, chứng nhận sức khỏe.

Có thể quay lại học tại Nhật sau sinh không?

Câu trả lời là hoàn toàn có thể. Sau khi sinh và hồi phục sức khỏe, bạn có thể:

• Tiếp tục chương trình học dang dở
• Xin học lại kỳ mới (nếu trường cho phép bảo lưu)
• Hoặc chuyển hướng sang học trực tuyến nếu trường hỗ trợ

Nhật Bản rất linh hoạt với du học sinh trong trường hợp đặc biệt như mang thai hoặc sinh con.

Một số lưu ý cần biết khi mang thai tại Nhật

• Không nên giấu tình trạng mang thai để tránh rủi ro về sức khỏe và pháp lý.
• Nếu gặp khó khăn tài chính, có thể liên hệ trung tâm hỗ trợ người nước ngoài (外国人支援センター) để nhận tư vấn.
• Tránh làm việc nặng hoặc làm thêm ca đêm.
• Luôn mang theo thẻ bảo hiểm y tế và sổ mẹ bé khi ra ngoài.

Mang thai khi đang du học ở Nhật Bản có thể khiến bạn lo lắng, nhưng đừng quá sợ hãi. Hãy chủ động tìm hiểu chính sách, báo với trường, liên hệ cơ quan y tế và xin hỗ trợ đúng quy trình, bạn sẽ nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ xã hội Nhật Bản. Nhật Bản là một đất nước văn minh, an toàn và đầy tính nhân văn. Dù trong hoàn cảnh nào, bạn và em bé vẫn sẽ được tôn trọng, chăm sóc và bảo vệ.